Different Types Of Organisation :
[સંસ્થાના (શાળા) પ્રકાર ]
(1) Government School (સરકારી શાળા) :
- બધાં જ પ્રકારનાં ફંડ સરકાર તરફથી પ્રાપ્ત થાય છે.
- બધાં જ સંચાલનો/વ્યવસ્થાઓ સરકાર દ્વારા નક્કી થાય છે.
- પ્રાથમિક, માધ્યમિક તેમજ ઉચ્ચ શિક્ષણના સ્તરના શિક્ષણનો સમાવેશ કરવામાં આવે છે.
- ગામડાં વિસ્તારની પ્રાથમિક શાળાનું સંચાલન જિલ્લા પ્રાથમિક શિક્ષણ દ્વારા થાય છે.
- તેમાં આચાર્ય માટે નાણાંકીય સ્વતંત્રતા હોતી નથી.
- તેમાં નવા શિક્ષકની નિમણુંક સરકાર દ્વારા જ કરવામાં આવે છે.
- કર્મચારીનો પગાર સરકાર શ્રી દ્વારા જ ચૂકવવામાં આવે છે.
- આચાર્ય માટે ઘણાં નાના પાયે વહીવટ માટે સ્વતંત્રતા હોય છે.
- દા.ત.,- કોર્પોરેશનની શાળાઓ, નગર પ્રાથમિક શાળા, નવોદય વિદ્યાલય.
(2) Government Granted School/ Gov. Based School :
- વીજળી બિલ, પગાર, ઝેરોક્ષ વ્યવથા, સ્ટેશનરી, સંલગ્ન ગ્રાન્ટ, વર્ષ દરમિયાનનો ટેક્ષ, વગેરે માટે સરકાર તરફથી ગ્રાન્ટ આપવામાં આવે છે. (એટલે કે નીભાવ ખર્ચ)
- આ બધાં ખર્ચમાંથી બચતા નાણાંમાંથી શાળાની અભ્યાસને લગતી સામગ્રીઓ ખરીદી શકાય છે.
- શાળાનું સંચાલન ટ્રસ્ટ દ્વારા થાય છે.
(3) Semi Government School :
- આ પ્રકારની શાળાઓ નથી સરકારી પ્રકારની હોતી કે પછી કાયદાકીય ટ્રસ્ટ નથી હોતા.
- તેમાં પરોક્ષ (indirect) રીતે ફંડ સરકાર દ્વારા મળે છે.
- આચાર્યન થોડી સ્વતંત્રતા ધરાવે છે.
- તે સરકારી કે ખાનગી શાળા નથી હોતી.
(4) Private School (ખાનગી શાળા) :
- આ પ્રકારની શાળા ફંડ ઉપર ચાલે છે.
- સંચાલનની કાર્યવાહી ખાનગી ટ્રસ્ટ દ્વારા થાય છે.
- આ પ્રકારની શાળાને સરકાર તફથી કોપણ પ્રકારનાં લાભ મળતા નથી.
- આ પ્રકારની શાળાઓ વિદ્યાર્થી પાસેથી ફી સ્વરૂપે નાણા મેળવે છે.
- આ પ્રકારની શાળાના નિયમો તેના પોતાનાં દ્વારા રચવામાં આવે છે. તે તેમ કરવા માટે સ્વતંત્રતા ધરાવે છે.
- તે પોતાનાં નિયમો, ધ્યેય, વિઝન સ્વતંત્ર રીતે ઘડી શકે છે.
- તે પોતાની શાળાની ફી નક્કી કરવા માટેની પણ છૂટ ધરાવે છે.
આમ, શાળાના મુખ્ય ચાર પ્રકારની જોવા મળે છે.
